Lalki z getta - Eva Weaver

Od pierwszych dni okupacji hitlerowskiej, która rozpoczęła się we wrześniu 1939 roku, Żydzi mieszkający w Warszawie stali się przedmiotem przemyślanej polityki niemieckiej charakteryzującej się rozbudowanym systemem najróżniejszych nakazów, zakazów, szykan oraz prześladowań. Mało kto spodziewał się wówczas, że jest to tylko preludium do późniejszej zagłady. Już od grudnia 1939 roku ludność żydowska musiała nosić opaski z sześcioramienną gwiazdą Dawida, natomiast na mężczyzn nałożono przymus pracy. Chociaż Niemcy nakazali powołanie Rady Starszych, na czele której w połowie października 1939 roku stanął Adam Czerniaków (1880-1942)*, to jednak związane z tym nadzieje Żydów szybko okazały się płonne. Po pewnych przygotowaniach, w październiku 1940 roku Niemcy na ponad trzystu hektarach utworzyli Żydowską Dzielnicę Mieszkaniową, czyli getto. Granice getta kilkakrotnie zmieniano. W listopadzie tegoż roku otoczono je trzymetrowym murem. Nadzór nad gettem powierzono naziście o nazwisku Ludwig Leist (1891-?). Z kolei Judenratowi powierzono funkcję samorządu. Judenrat znajdował się przy ulicy Grzybowskiej 26/28.

 

Getto w Warszawie było największym wyodrębnionym i zamkniętym skupiskiem ludności pochodzenia żydowskiego na ziemiach polskich, a także największym na terenie całej okupowanej Europy. Olbrzymia większość mieszkańców getta znalazła się w straszliwych warunkach materialno-bytowych. Przydział żywności na osobę wynosił około 180 kalorii dziennie. Do tego dochodziły jeszcze nieludzkie warunki sanitarne. Ludzie masowo umierali z głodu oraz na skutek szerzących się epidemii. Szacuje się, że do lata 1942 roku w warszawskim getcie z powodu głodu i chorób zmarło około stu tysięcy osób.

 

 

 

Przeczytaj całość